Het opengestelde landgoed Zonnebeek is sterk beïnvloed door de Edwina Burr Ewing (1872-1945), de Amerikaanse vrouw van Bernard van Heek. Het is tevens een waardevol natuurgebied met onder meer natte heide.
Het landgoed Zonnebeek ligt ten zuidwesten van Enschede, aan de zuidzijde van de weg Enschede-Haaksbergen (N18). Het gehele landgoed ligt in de gemeente Enschede. Het grootste deel vormt een aaneengesloten gebied gelegen tussen het huis Zonnebeek en de Usseleres. De totale oppervlakte omvat ruim 130 hectare.
Bijzonderheden
Landgoed Zonnebeek heeft zeer bijzondere natuurwaarden waaronder de natte heide, de aaneengesloten ecologische verbinding met 't Waarrecht en het Buurserzand (Natura 2000). Het bos- en natuurgebied van het landgoed zijn opengesteld, Huis Zonnebeek en het omliggende park zijn niet opengesteld.
Geschiedenis
De oprichter van het landgoed, (Jan) Bernard van Heek, stamt uit een geslacht dat generaties lang een leidende rol heeft gespeeld in de textielindustrie en Twente tot grote bloei heeft gebracht. Hij wordt in 1863 geboren te Enschede als eerste zoon uit het huwelijk van Gerrit Jan van Heek en zijn eerste vrouw Julia Blijdenstein. Evenals zijn voorvaderen en broers is hij voorbestemd tot een carrière in de textielindustrie. Zijn vader was medeoprichter van de succesvolle en vooraanstaande textielfabriek Van Heek & Co Koninklijke Textielfabrieken N.V. In 1897 wordt Bernard samen met zijn broer Ludwig medefirmant en nemen ze de dagelijkse leiding op zich. Het bedrijf maakt in deze tijd een enorme groei door.
In de zomer van 1899 ontmoet Bernard de Amerikaanse Edwina Burr Ewing in het Kurhaus in Bentheim. Een jaar later op 20 juni 1900 trouwt het paar. Eerst woont het echtpaar aan de Noorderhagen in Enschede. Na een paar jaar begint het echtpaar met de aankoop van gronden gelegen tussen de bouwgronden bij de Rutbeek en de Usseleres (ca 75 ha) en het Buurserzand (ca 300 ha). Naar goed Twents gebruik wordt er eerst een theehuis op deze gronden gebouwd. In 1906 wordt het huis Zonnebeek gebouwd op plaats waar daarvoor erve Roorman stond.
Het huis is gebouwd in Amerikaanse stijl, maar ontworpen door de Twentse architect G. Beltman. Het park is ontworpen door de tuinarchitect D. Wattez. Het echtpaar moeten een vooruitziende blik hebben gehad om in deze destijds eindeloze woestenij een landgoed te willen vestigen. Het gebied bestond uit uitgestrekte heidevelden doorsneden met moerassige slenken. Waarschijnlijk waren het destijds zogenaamde 'blauwgraslanden': onbemeste schrale hooilanden, die aan het eind van de zomer door de boeren werden gemaaid. In 1907 koopt Bernard de Kerkedennen van de kerkvoogdij in Usselo. Dit is dan het enige bos in de omgeving.
Het echtpaar Van Heek heeft ook een grote interesse in kunst en cultuur. Dit uit zich in de vele schilderijen die het echtpaar in de loop van de jaren koopt en in de oprichting (en schenking aan de Staat der Nederlanden) van Rijksmuseum Twenthe.
Na de dood van Bernard in 1923 blijft Edwina op Zonnebeek wonen, dat wil zeggen 's zomers daar en 's winters in het buitenland. Edwina schenkt in 1929 het Buurserzand (311 ha) aan Natuurmonumenten. Op 17 september 1945 overlijdt zij. In haar testament vraagt zij haar zwager Jan Herman van Heek, enige erfgenaam en executeur-testamentair, om met het nagelaten vermogen het landgoed te behouden en hiermee aanverwante doelen te bevorderen. Hiertoe wordt door Jan Herman in 1946 de Stichting Edwina van Heek opgericht.